Sámi folklore dutkanprošeavtta Talvadas / Dálvadas -čoakkáldat
Sámi folklore dutkanprošeavtta Talvadas / Dalvádas -čoakkáldat lea máilmmi viidámus sámi árbevieru báddenčoakkáldat. Turku universitehta folklorestihka ja oskkoldatdiehtagiid professor Lauri Honko jođihan prošeavtta (1967–1975) jearahallanmateriálat leat geavahuvvon logiin oahppočájánasain ja eará dieđalaš dutkamušain iešguđet surggiin, dego folklorestihkas, oskkoldatdiehtagis, etnomusikologiijas ja sámegiela dutkamušain. Dutkamušlaš geavahanárvvu lassin čoakkáldagas lea stuorra symbolalaš árvu sámeservošii.
Muitodiehtu, man jearahallamat guddet mielde, ollá guhkás gitta 1800-logu rádjai ja dasa gullet dieđut earret eará báikkálaš birrasis ja luonddus, ealáhusain, bearašgaskavuođain ja maid báike- ja oskumušárbevierus. Materiálas leat máŋggaid sierra sámegielaid suopmanat, main oassi lea juo jávkan. Prošeakta lei oasistis váikkuheamen Unesco jagis 1989 almmustahttán folklore suodjaleami guoskevaš ávžžuhusaide (Safeguarding of Traditional Culture and Folklore), maid ráhkadeamis Lauri Hankos lei guovddáš rolla. Dutkanprošeakta vuođđuduvai ođđalágan gieddebargometodologiijai, mas ovdasajis ledje árbevieru gaskkustanproseassat, atnu ja mearkkašupmi ovtta gilis. Čiekŋalisdutkan lei riikkaidgaskasaččatge hui mearkkašahtti. Ođđa ášši lei maid jearahallamiid vurken báttiide ja arkiveren systemáhtalaččat maŋit geavahusa várás. Čiekŋalisdutkamii válljejuvvui Deanuleagis Dálvadas. Dálvadasa lassin olbmot jearahallojuvvojedje maiddái eará Deanuleagi giliin, Suoma bealde Áitejogas ja Nuvvosis ja Norgga bealde Barttas ja maid eará guovlluin Sámis.
Dutkiid ođđa buolva jotkkii gieddebargguid Dálvadasas ja ránnjá giliin 1990–2000-loguin. Dálvadas-čoakkáldahkii gullet jearahallanmateriálat sullii 1200 diimmu, sullii bealli materiálain leat sámegillii. Čuovgagovat leat sullii 700 ja diagovat sullii 900. Lihkadeaddji govva lea sullii 5 diimmu. Báddebeavdegirjjiid, littereremiid ja jorgalusaid lassin čoakkáldahkii gullet maiddái viiddes ja máŋggabealat giehtačálusmateriálaollisvuohta, gártá-materiálat, gieddebeaivegirjjit, kartotehkat ja mátriisat. Čoakkáldat lea ollislaččat arkiverejuvvon Turku universitehta dáláš Historjjá, kultuvrra ja dáidagiid dutkama arkiivii (HKTL-arkiiva). Go materiálaid digitálalaš hápmái rievdadeapmi álggahuvvui jagis 2000, rievdaduvvui vuosttažin Dálvadas-čoakkáldat. Jagis 2020 Dálvadas-čoakkáldat válljejuvvui Turku universitehta vuosttaš vurkenvuloš čuozáhahkan guhkes áiggi seailluheami fáladeaddji Fairdata PAS-bálvalussii. HKTL-arkiiva lea dutkanarkiiva, man materiálaid sáhttá geavahit dutkan-, musea- ja oahpahandárkkuhusaide. Ráddjen guoská maid Dálvadas-čoakkáldaga, muhto bearašlahtuin, maŋisboahttiin ja fulkkiin lea vuoigatvuohta beassat oaidnit ja gullat máttarvánhemiiddiset ja fulkkiideaset govaid ja jearahallamiid.